धनगढी– कञ्चनपुरको पुनर्वास नगरपालिका वडा नम्बर ११ को वडा कार्यालय बुधबार बिहान सामान्यभन्दा फरक दृश्यसँग खुल्यो । सधैंझैं कार्यालय सहयोगी भगवती सिंह कार्यालय खोल्न पुगिन् । तर गेटमा लगाइएको ताला उनका लागि अपरिचितजस्तै बन्यो । चाबी घुमाइन्, तर ताला खुलेन । दैनिक रूपमा प्रयोग हुँदै आएको चाबीले काम नगरेपछि शंका थप गहिरियो ।
‘हामी जहिल्यै एउटै चाबी प्रयोग गर्छौं,’ भगवती सिंहले भनिन्, ‘बिहान साढे ९ बजेतिर खोल्न खोज्दा ताला खुलेन । त्यसपछि वडा सचिवलाई फोन गरें ।’ वडा सचिव पुगेपछि उनको चाबीले पनि ताला खोल्न सकेन । अन्ततः प्रहरी बोलाएर ताला फोर्नु प¥यो ।
ताला फुटेपछि कार्यालयभित्र प्रवेश गर्दा केही सामान हराएको पाइएको थियो । यसरी रातारात चोरी भएको वडा कार्यालय शशस्त्र प्रहरी बलको कार्यालय नजिकै अवस्थित छ । यही कारणले घटनाले स्थानीय स्तरमा चासो बढाएको छ ।

वडा कार्यालयका अनुसार बुधबार साँझ करिब ४ बजे सबै कोठा बन्द गरी कार्यालय छाडिएको थियो । त्यसबेला कुनै असामान्य गतिविधि देखिएको थिएन । तर राति के भयो भन्नेबारे कार्यालयका कर्मचारीसँग कुनै जानकारी छैन ।
वडा सचिवका अनुसार गेटमा प्रयोग गरिने ताला सामान्यतया स्टोर रूममा राखिन्छ । ‘तर बिहान गेटमा सोही ताला लागेको अवस्थामा भेटियो,’ उनले भने । यो अवस्थाले घटनाको प्रकृतिबारे थप जिज्ञासा जन्माएको छ ।
चोरी भएको सामानको विवरण संकलनको काम भइरहेको वडा कार्यालयले जनाएको छ । कागजात, विद्युतीय सामग्री वा अन्य सामान के–कति हरायो भन्ने विषय प्रहरी अनुसन्धानसँगै स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

वडा कार्यालय नजिकै शशस्त्र प्रहरी कार्यालय रहे पनि चोरी हुनु स्वाभाविक हो कि होइन भन्ने बहस सुरु भएको छ । स्थानीय बासिन्दाहरू सार्वजनिक कार्यालयको सुरक्षा पर्याप्त छ कि छैन भन्नेबारे प्रश्न उठाउन थालेका छन् ।
तर सुरक्षाविज्ञहरू भन्छन्, प्रहरी कार्यालय नजिकै हुनु मात्रै सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने आधार होइन । ‘सार्वजनिक कार्यालयको आफ्नै सुरक्षा प्रणाली कत्तिको प्रभावकारी छ भन्ने कुरा महत्वपूर्ण हुन्छ,’ एक स्थानीय सुरक्षा जानकारले भने, ‘रात्रीकालीन निगरानी, प्रकाश, तालाचाबी व्यवस्थापन र जिम्मेवारी स्पष्ट नहुनु जोखिमको कारण बन्न सक्छ ।’
घटनाले वडा कार्यालयको तालाचाबी व्यवस्थापन प्रणालीप्रति पनि ध्यानाकर्षण गराएको छ । कसले कुन चाबी प्रयोग गर्ने, कहाँ राख्ने र कसरी सुरक्षित गर्ने भन्ने स्पष्ट कार्यविधि नहुँदा भविष्यमा यस्ता घटना दोहोरिन सक्ने देखिन्छ ।
स्थानीय तहका धेरै कार्यालयहरूमा भौतिक सुरक्षा भन्दा प्रशासनिक कामलाई प्राथमिकता दिइने गरेको गुनासो सुनिँदै आएको छ । सीमित बजेट, जनशक्ति अभाव र सुरक्षा पूर्वाधारको कमीले वडा कार्यालयहरू जोखिममा पर्ने गरेको जानकारहरू बताउँछन् ।
प्रहरीले घटनाको अनुसन्धान सुरु गरिसकेको छ । घटनास्थलको अवस्थाको अध्ययन, तालाको परीक्षण र सम्भावित प्रवेश बिन्दुको पहिचानमार्फत सत्यतथ्य पत्ता लगाइने प्रहरीले जनाएको छ ।

हालसम्म कुनै व्यक्ति, कर्मचारी, जनप्रतिनिधि वा सुरक्षाकर्मीको संलग्नताबारे पुष्टि भएको छैन । त्यसैले घटनालाई अनुमान र आरोपका आधारमा व्याख्या गर्नु उपयुक्त नहुने प्रहरीको भनाइ छ ।
पुनर्वास–११ वडा कार्यालयमा भएको चोरीको घटना केवल एक वडा कार्यालयको समस्या मात्र नभई स्थानीय तहका सार्वजनिक कार्यालयहरूको सुरक्षा अवस्थाको प्रतिनिधि घटना हुन सक्छ । यसले सुरक्षा प्रणाली पुनरावलोकन, तालाचाबी व्यवस्थापन सुधार र कार्यालय सुरक्षामा लगानी बढाउनुपर्ने संकेत दिएको छ ।
अनुसन्धानको निष्कर्षपछि मात्रै घटनाको वास्तविक कारण स्पष्ट हुनेछ । तर अहिलेका लागि, यो घटना सार्वजनिक कार्यालयहरूको सुरक्षा र व्यवस्थापनबारे गम्भीर सोच्न बाध्य बनाउने एउटा उदाहरण बनेको छ ।