न्यूयोर्क । विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य शुक्रबार करिब २ प्रतिशतले घटेको छ। तेल ढुवानीका लागि महत्वपूर्ण जलमार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै हुने आवागमन क्रमशः सामान्य बन्दै गएपछि बजारमा आपूर्ति अवरोधको जोखिम कम भएको र त्यसको प्रभाव मूल्यमा परेको हो। यद्यपि ओमान नजिकै एक कार्गो जहाजमाथि भएको प्रहारले आपूर्ति सुरक्षाप्रति केही चिन्ता भने कायम राखेको छ।

लन्डनस्थित आईसीई एक्सचेञ्जमा अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य १ डलर ५० सेन्टले घटेर प्रति ब्यारेल ७३.७६ अमेरिकी डलरमा पुगेको छ। यो अघिल्लो कारोबार दिनको तुलनामा १.९९ प्रतिशत कम हो।त्यस्तै, न्यूयोर्क मर्केन्टाइल एक्सचेञ्ज (नाइमेक्स)मा अमेरिकी बेन्चमार्क **वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्ल्यूटीआई)**को मूल्य पनि १ डलर ४९ सेन्टले घटेर प्रति ब्यारेल ७०.४३ अमेरिकी डलरमा कारोबार भएको छ। यो अघिल्लो दिनको तुलनामा २.०७ प्रतिशतले कम हो।बजार विश्लेषकहरूका अनुसार स्ट्रेट अफ होर्मुज क्षेत्रमा रोकिएका अधिकांश तेल ट्यांकर पुनः गन्तव्यतर्फ जान थालेपछि आपूर्ति अवरोधको जोखिम घटेको छ। साथै, साउदी अरेबियाको सरकारी तेल कम्पनीले करिब चार महिनापछि रास तनुरा टर्मिनलबाट पुनः तेल लोड गर्न थालेको छ। हाल त्यहाँ दुईवटा विशाल कच्चा तेलवाहक जहाज (भीएलसीसी)ले तेल भरिरहेका छन् भने अर्को जहाज पालो कुरिरहेको छ। प्रत्येक जहाजले करिब २० लाख ब्यारेल तेल बोक्न सक्ने क्षमता राख्छ।स्पार्टा कमोडिटिजकी वरिष्ठ विश्लेषक जुन गोहका अनुसार स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै तेल ढुवानी बढ्नु र चीनबाट अपेक्षित माग नआउनुले बजारमा बिक्रीको दबाब सिर्जना गरेको हो।यसअघि बिहीबार ओमान नजिकै एक कार्गो जहाज अज्ञात प्रक्षेप्यको निशानामा परेपछि तेलको मूल्य केही समयका लागि बढेको थियो। घटनापछि संयुक्त राष्ट्रसंघको समुद्री निकायले स्ट्रेट अफ होर्मुज क्षेत्रमा अलपत्र परेका ११ हजार नाविकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने कार्यक्रम स्थगित गरेको थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूले उक्त जहाजमाथि इरानले आक्रमण गरेको दाबी गरेका छन्। इरानले भने निर्धारित मार्गबाहिर यात्रा गर्ने जहाजको सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्न नसकिने जनाएको छ।

यो साताभरि ब्रेन्ट र डब्ल्यूटीआई दुवै बेन्चमार्कको मूल्य करिब ८ प्रतिशतले घट्ने अवस्थामा पुगेका छन्। युद्धविरामपछि स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः सञ्चालनमा आएसँगै त्यहाँबाट हुने तेल ढुवानी फेब्रुअरीमा अमेरिका–इजरायल र इरानबीच तनाव सुरु भएयताकै उच्च स्तरमा पुगेको तथ्यांकले देखाएको छ। यद्यपि विश्लेषकहरूका अनुसार हाल देखिएको वृद्धि मुख्यतः पहिले रोकिएका जहाजहरू गन्तव्यतर्फ अघि बढेकाले भएको हो। नयाँ जहाजको प्रवेश भने अझै सामान्य अवस्थाभन्दा कम रहेको उनीहरूको भनाइ छ।

यसैबीच, बिहीबार भेनेजुएलामा गएको भूकम्पले पनि तेल आपूर्तिबारे केही चिन्ता बढाएको छ। प्रारम्भिक मूल्यांकनमा तेल, ग्यास तथा प्रशोधन पूर्वाधारमा ठूलो क्षति नदेखिए पनि विद्युत् आपूर्तिमा आएको समस्याले दैनिक करिब १२ लाख ब्यारेल उत्पादन निरन्तर कायम रहन्छ वा रहँदैन भन्ने विषयमा अन्योल रहेको स्रोतहरूले बताएका छन्।