सीमामा सशस्त्र प्रहरी, धनगढीमा नेपाल प्रहरीको बरामदी : ३ लाख ५३ हजारका १५६ पिस सुट–पिस कसरी छिर्‍यो?
धनगढी । कैलालीमा भारतबाट भन्सार छली गरी नेपाल भित्र्याइएको ठूलो परिमाणको लत्ताकपडा धनगढीबाटै बरामद भएपछि सीमा सुरक्षामा खटिएको सुरक्षा संयन्त्रको निगरानीमाथि प्रश्न उठेको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीका अनुसार धनगढी उपमहानगरपालिका–७ की रञ्जना रानाबाट भारतबाट भन्सार छली गरी ल्याइएको अन्दाजी ३ लाख ५३ हजार रुपैयाँ बराबरको १५६ पिस सुट–पिस र ५ पिस चुन्नी लगायतका लत्ताकपडा बरामद गरिएको हो।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीबाट खटिएको प्रहरी टोलीले उक्त सामानसहित रानालाई नियन्त्रणमा लिएको हो। घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीका सूचना अधिकारी प्रहरी नायब उपरीक्षक योगेन्द्र तिमिल्सिनाले जानकारी दिएका छन्।
यो बरामदीलाई सामान्य रूपमा मात्रै हेर्न मिल्ने अवस्था देखिँदैन। एक–दुई थान व्यक्तिगत प्रयोजनका कपडा नभई १५६ पिस सुट–पिससहित ३ लाख ५३ हजार रुपैयाँ बराबरको सामान भारतबाट भन्सार छली गर्दै नेपाल प्रवेश गरेर धनगढीसम्म आइपुगेको प्रहरीको विवरणले देखाउँछ।
यहीँबाट सीमा सुरक्षाको जिम्मेवारीमा रहेको सुरक्षा संयन्त्रमाथि गम्भीर प्रश्न उठ्छ।
सीमा सुरक्षाको जिम्मेवारी सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाललाई तोकिएको छ। यस्तो अवस्थामा प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठ्छ । सीमा क्षेत्रबाट १५६ पिस सुट–पिससहितको सामान नेपाल प्रवेश गर्दा सुरक्षा निगरानी कहाँ थियो?
सीमा नाकामा नियमित चेकजाँच र निगरानी भइरहेको अवस्थामा यति ठूलो परिमाणको सामान सीमा पार गर्ने क्रममा किन नियन्त्रणमा परेन? सामान सीमा क्षेत्र पार गरेर धनगढीका विभिन्न स्थानसम्म पुगिसकेपछि मात्रै नेपाल प्रहरीले बरामद गर्नुपर्ने अवस्था किन आयो?
यो घटना अझ गम्भीर बन्नुको कारण कैलालीमा भारतबाट भन्सार छली गरी ल्याइएका सामान नेपाल प्रहरीले धनगढी तथा जिल्लाका विभिन्न स्थानबाट पटक–पटक नियन्त्रणमा लिँदै आएको तथ्य हो।
यसले एउटा महत्वपूर्ण प्रश्न खडा गर्छ—सामान सीमा क्षेत्रबाट प्रवेश गर्ने, विभिन्न माध्यमबाट धनगढीसम्म पुग्ने र त्यसपछि नेपाल प्रहरीको टोलीले नियन्त्रणमा लिने क्रम दोहोरिएको हो कि होइन?
स्थानीयस्तरमा समेत सीमा क्षेत्रबाट समूह बनाएर कपडा तथा अन्य सामान नेपालतर्फ ल्याउने गरिएको दाबी हुँदै आएको छ।  पछिल्लो बरामदीको वास्तविक स्रोत, सामान नेपाल प्रवेश गरेको बिन्दु, प्रयोग भएको बाटो, ओसारपसारमा संलग्न व्यक्ति तथा सीमा क्षेत्रमा भएको सुरक्षा निगरानीबारे तथ्यमा आधारित अनुसन्धान आवश्यक देखिन्छ।
यस घटनामा सशस्त्र प्रहरीको मिलेमतो थियो भन्ने निष्कर्ष अनुसन्धानबाट प्रमाणित नभएसम्म निकाल्न मिल्दैन। तर, सीमा सुरक्षाको जिम्मेवारीमा रहेको सुरक्षा संयन्त्रको निगरानीबाट यति ठूलो परिमाणको सामान कसरी पार भयो भन्ने प्रश्न भने उठ्नु स्वाभाविक हो।
विशेषगरी ३ लाख ५३ हजार रुपैयाँ बराबरको १५६ पिस सुट–पिस र ५ पिस चुन्नी व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि ल्याइएको सामान्य परिमाणभन्दा ठूलो देखिन्छ। त्यसैले सामान कहाँबाट ल्याइएको थियो, कुन नाकाबाट नेपाल प्रवेश गराइएको थियो, कसले ओसारेको थियो र धनगढीसम्म कसरी पुर्‍याइयो भन्ने विषय अनुसन्धानको महत्वपूर्ण पाटो बन्न सक्छ।
अब सशस्त्र प्रहरीलाई उठेका प्रश्न
३ लाख ५३ हजार रुपैयाँ बराबरको सामान सीमा पार गर्दा सुरक्षा निगरानी कहाँ थियो?
१५६ पिस सुट–पिससहितको सामान सीमा नाकाबाट कसरी पार भयो?
सीमामा खटिएको सुरक्षा संयन्त्रले सामान किन नियन्त्रणमा लिएन?
धनगढी पुगेपछि मात्रै नेपाल प्रहरीको टोलीले किन बरामद गर्नुपर्‍यो?
सामान कुन नाका र कुन बाटो हुँदै धनगढीसम्म ल्याइएको थियो?
यसमा संलग्न अन्य व्यक्ति वा समूह छन् कि छैनन्?
सीमा क्षेत्रमा सुरक्षा संयन्त्रको कुनै कमजोरी भएको हो कि होइन?
कुनै कर्मचारी वा व्यक्तिको संलग्नता छ/छैन भन्ने विषयमा अनुसन्धान भएको छ कि छैन?
सीमामा खटिएको सुरक्षा संयन्त्रले सामान प्रवेशकै क्रममा नियन्त्रण गर्न नसक्ने तर धनगढी पुगेपछि नेपाल प्रहरीले बरामद गर्ने अवस्था दोहोरिँदै गएको हो भने त्यसको कारण खोजिन आवश्यक छ।
त्यसैले अब प्रश्न बरामद भएको ३ लाख ५३ हजार रुपैयाँको सामानको मूल्यमा मात्रै सीमित हुनु हुँदैन। सामान भारतबाट नेपाल प्रवेश गरेको बिन्दुदेखि धनगढीसम्म पुगेको सम्भावित रुट, ओसारपसारको माध्यम, संलग्न व्यक्ति र बाटोमा भएको सुरक्षा निगरानीबारे समेत अनुसन्धान हुनुपर्ने देखिन्छ।
सीमामा सशस्त्र प्रहरीको जिम्मेवारी, धनगढीमा पुगेपछि नेपाल प्रहरीको बरामदी—यो अवस्थाको कारण के हो? यसको तथ्यगत जवाफले मात्रै कैलालीको सीमा क्षेत्रमा हुने भन्सार छली तथा अवैध ओसारपसार नियन्त्रणमा सुरक्षा संयन्त्रको निगरानी कति प्रभावकारी छ भन्ने विषय स्पष्ट पार्न सक्छ।